Δήμος Ζαχάρως
Small text Medium text Large text

αναζήτηση



Αξιοθέατα Ελαχιστοποίηση

 

ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΙΕΡΟ

Φιγάλεια

Μέσα στο ναό υπήρχε άγαλμά της λίθινο που την παριστάνει όρθια. Από το ιερό αυτό της Αρτέμιδας οι Φιγαλιείς συνήθιζαν να ξεκινούν τις πομπές τους. Ο Παπαχατζής αναφέρει ως πιθανό ο ένας από τους δυο ναίσκους που χτίστηκαν στο μικρό ύψωμα εντός των τειχών της Φιγάλειας να έχει καταλάβει τη θέση του ναού της Αρτέμιδας .

 

ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΤΟΥ ΚΩΤΙΛΟΥ ΝΑΟΣ

Βάσσες Φιγαλείας

 Πάνω από το ναό του Επικούριου Απόλλωνα υπήρχε ναός της Αφροδίτης με την προσψνυμία ‘του Κωτιλίου’ . Την εποχή που ο Παυσανίας το επισκέφτηκε, σωζόταν λατρευτικό της άγαλμα, όχι όμως και η στέγη του ναού. Έπειτα από ανασκαφική έρευνα το 1903 αποκαλύφθηκαν τα θεμέλια δυο ναών , το ένα κατά πάσα πιθανότητα στην Αφροδίτη και το άλλο στην Άρτεμη, όπως υποδηλώνει σχετική επιγραφή που βρέθηκε κατά την ανασκαφή. Και οι δυο ναοί ήταν αφιερώματα φιγαλέων που έμεναν στη περιοχή ‘Βάσσες’ .

 

ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΜΕΛΑΙΝΑΣ ΙΕΡΗ ΣΠΗΛΙΑ

Φιγάλεια

 Πρόκειται για τη σπηλιά στην είσοδο της οποίας σήμερα υπάρχει ξωκκλήσι της Παναγιάς στη δεξιά όχθη της Νέδας , κοντά στο στόμιο όπου το φαράγγι γίνεται σπηλαιώδες και το ρέμα υπογειοποιείται και περνά μέσα από αυτό. Εδώ, σύμφωνα με τους φιγαλείς, κρύφτηκε η Δήμητρα , θυμωμένη επειδή αντί για άλογο γεννήθηκε κόρη από την συνεύρεσή της με τον Ποσειδώνα και επειδή ήταν λυπημένη για την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Προκλήθηκε έτσι μεγάλη ζημιά και αναστάτωση στην σοδειά και την παραγωγή καρπών αλλά και στους ανθρώπους που άρχισαν να πεθαίνουν από την πείνα. Ο θυμός της Δήμητρας πέρασε με την παρέμβαση του Δία.

Στην σπηλιά , σύμφωνα με τον Παυσανία, βρισκόταν το αρχικά ξύλινο άγαλμα το οποίο οι φιγαλείς αφιέρωσαν στη θεά και το οποίο, αφού κάηκε, αντικατέστησαν έπειτα από δελφικό χρησμό με ένα ίδιο χάλκινο, έργο του γλύπτη Ονάτα. Το άγαλμα της θεάς είχε πολύ παράξενη , μυθική – συμβολική μορφή που υποδηλώνει την αρχική, υποχθόνια φύση της θεάς : είχε κεφαλή αλόγου από την οποία πρόβαλλαν φίδια και άλλα ζώα και ήταν ντυμένη με μακρύ μαύρο (εξ ου και η προσωνυμία της ) χιτώνα. Κρατούσε στο ένα χέρι δελφίνι και στο άλλο περιστέρι . Γύρω από τη σπηλιά υπήρχε άλσος και πηγή. Ο Παυσανίας επισκέφτηκε το ιερό σπήλαιο, δεν είδε όμως το άγαλμα της θεάς διότι σύμφωνα με τα λεγόμενα των σύγχρονών του φιγαλέων είχε καταστραφεί από την κατάπτωση κοματιού βράχου από την οροφή του σπηλαίου.

 

ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΑΚΡΑΤΟΦΟΡΟΥ ΝΑΟΣ

Φιγάλεια

 Η προσωνυμία ‘Ακρατοφόρος’ για τον θεό του κρασιού πιθανόν προέκυψε επειδή κατά τους εορτασμούς προς τιμήν του οι Φιγαλείς χρησιμοποιούσαν αγγεία τα οποία έβαζαν άκρατο οίνο, δηλαδή οίνο χωρίς νερό. Το κάτω μέρος του λατρευτικού αγάλματος του Διονύσου δεν ήταν ορατό, διότι το κάλυπταν φύλλα δάφνης και κισσός. Το πάνω μέρος ήταν στιλβωμένο με κιννάβαρι.

 

ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΝΑΟΣ

Βάσσες Φιγαλίας

Στη θέση ‘Βάσσες’, που σημαίνει μικρή κοιλάδα μέσα στα βράχια (βάσσα ή βήσσα), του όρους Κωτίλιο βρίσκεται ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα, στον οποίο ο Παυσανίας απονέμει την β’ θέση σε κάλλος έπειτα από τον ναό της Τεγέας. Ονομάστηκε επικούριος είτε επειδή συνέδραμε τους κατοίκους σε λοιμό, όπως αναφέρει ο Παυσανίας κυρίως όμως επειδή προσέφερε την επικουρία του , την βοήθειά του δηλαδή σε πολεμική αναμέτρηση των φιγαλέων με του Λακεδαιμόνιους. Το επίθετο ‘επικούριος’ πρέπει να το έλαβε μετά το 420 π.Χ.

 Ο ναός κτίστηκε από κατοίκους της Φιγαλίας το 420 π.Χ. πάνω σε παλιότερο αρχαϊκό ναό. Και τους δυο ναούς τους αφιέρωσαν στον Απόλλωνα σε ένδειξη ευγνωμοσύνης. Η πρώτη ανασκαφή έγινε από αρχαιόφιλους στα 1812. Ο άρτια διατηρημένος δωρικός ναός, έργο του αρχιτέκτονα Ικτίνου στον οποίο διασώθηκε το αρχαιότερο κορινθιακό κιονόκρανο, έχει προσανατολισμό από βορρά προς νότο, και έφερε μαρμάρινη, ανάγλυφη ζωφόρο με παράσταση αμαζονομαχίας και κενταυρομαχίας. Τα γλυπτά αυτά έπειτα από παράνομη εξαγωγή βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.

 Εδώ και μερικά χρόνια είναι σε εξέλιξη το έργο της αναστήλωση από την Επιτροπή Επικουρίου Απόλλωνος στο πλαίσιο του οποίου ο ναός για να προστατευτεί από την διάβρωση, έχει στεγαστεί ολόκληρος με μεγάλο στέγαστρο.

 

ΕΥΡΥΝΟΜΗΣ ΝΑΟΣ
 

Φιγάλεια

 Η Ευρυνόμη σύμφωνα με τον πελασγικό μύθο ήταν μία από τις παλαιότερες θεές η οποία προέκυψε από το πρωταρχικό Xάος. Eκείνη διαχώρισε τον ουρανό από τη θάλασσα κι έπλασε από το Bόρειο Άνεμο το σύζυγό της Oφίωνα με μορφή φιδιού. H Eυρυνόμη έφερε στον κόσμο ένα Aβγό, το οποίο χωρίστηκε στη μέση δημιουργώντας τον ήλιο, τη σελήνη, τα άστρα, τα βουνά, τα ποτάμια και τα ζωντανά πλάσματα. Tο ζευγάρι κυριάρχησε στον Όλυμπο μέχρι τη στιγμή που η Eυρυνόμη γκρέμισε τον Oφίωνα στα βάθη της γης και δημιούργησε τους Tιτάνες και τις Tιτανίδες και τον Πελασγό, τον πρώτο άνθρωπο, που προήλθε από τη γη της Aρκαδίας. Όταν κυριάρχησαν ο Kρόνος και η Pέα, η Eυρυνόμη αποσύρθηκε στη θάλασσα, όπου εκεί μαζί με τη Θέτιδα υποδέχτηκε τον Ήφαιστο όταν εκείνος εκδιώχθηκε από τον Όλυμπο.

 Mετά την επικράτηση των Oλύμπιων θεών παρουσιάζεται σαν κόρη του Ωκεανού και της Tηθύος. Mαζί με το Δία γέννησε τις Xάριτες (Aγλαΐα, Eυφροσύνη, Θάλεια).

 Ο Παυσανίας τοποθετεί το ιερό στο σημείο της συμβολής ενός παραποτάμου (Λύμαξ) με την Νέδα, σε μέρος αρκετά δυσπρόσιτο. Υπήρχε η άποψη ότι Ευρυνόμη ήταν μια από τις προσωνυμίες της Άρτεμης. Το ιερό της Ευρυνόμης, το οποίο περιβαλλόταν από πολλά και πυκνά κυπαρίσσια, λειτουργούσε μια ορισμένη μέρα κάθε χρόνο και τότε μόνο γίνονταν οι θυσίες από τους πιστούς. Ο Παυσανίας δεν έτυχε να βρεθεί στη Φιγάλεια την ημέρα της γιορτής της θεάς, οπότε δεν μπόρεσε να δει το άγαλμα της και να μας δώσει την περιγραφή του. Του είχαν όμως περιγράψει την ξύλινη λατρευτική εικόνα της θεάς που είχε τη μορφή γυναίκας ως τους γλουτούς ενώ το κάτω μέρος είχε τη μορφή ψαριού. Έτσι δικαιώνονταν αυτοί που υποστήριζαν ότι είναι κόρη του Ωκεανού. Ο Παπαχατζής αναφέρει πως η Ευρυνόμη ήταν ίσως δαιμονική ύπαρξη του κάτω κόσμου. Γι' αυτό απέφευγαν τις ιεροπραξίες οι οποίες γίνονταν μόνο μια φορά τον χρόνο , ενώ είχαν δέσει το ξόανό της με χρυσές αλυσίδες, όπως μας παραδίδει ο Παυσανίας. Η σύγχυση της Ευρυνόμης με την Άρτεμη ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι και η τελευταία ήταν αρκετά σκληρή και ορισμένες φορές τιμωρούσε και με θάνατο (παιδιά της Νιόβης).

 

ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΙΕΡΟ

Φιγάλεια

Μέσα στο ναό υπήρχε άγαλμά της λίθινο που την παριστάνει όρθια. Από το ιερό αυτό της Αρτέμιδας οι Φιγαλιείς συνήθιζαν να ξεκινούν τις πομπές τους. Ο Παπαχατζής αναφέρει ως πιθανό ο ένας από τους δυο ναίσκους που χτίστηκαν στο μικρό ύψωμα εντός των τειχών της Φιγάλειας να έχει καταλάβει τη θέση του ναού της Αρτέμιδας .

 

ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΤΟΥ ΚΩΤΙΛΟΥ ΝΑΟΣ

Βάσσες Φιγαλείας

 Πάνω από το ναό του Επικούριου Απόλλωνα υπήρχε ναός της Αφροδίτης με την προσψνυμία ‘του Κωτιλίου’ . Την εποχή που ο Παυσανίας το επισκέφτηκε, σωζόταν λατρευτικό της άγαλμα, όχι όμως και η στέγη του ναού. Έπειτα από ανασκαφική έρευνα το 1903 αποκαλύφθηκαν τα θεμέλια δυο ναών , το ένα κατά πάσα πιθανότητα στην Αφροδίτη και το άλλο στην Άρτεμη, όπως υποδηλώνει σχετική επιγραφή που βρέθηκε κατά την ανασκαφή. Και οι δυο ναοί ήταν αφιερώματα φιγαλέων που έμεναν στη περιοχή ‘Βάσσες’ .

 

ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΜΕΛΑΙΝΑΣ ΙΕΡΗ ΣΠΗΛΙΑ

Φιγάλεια

 Πρόκειται για τη σπηλιά στην είσοδο της οποίας σήμερα υπάρχει ξωκκλήσι της Παναγιάς στη δεξιά όχθη της Νέδας , κοντά στο στόμιο όπου το φαράγγι γίνεται σπηλαιώδες και το ρέμα υπογειοποιείται και περνά μέσα από αυτό. Εδώ, σύμφωνα με τους φιγαλείς, κρύφτηκε η Δήμητρα , θυμωμένη επειδή αντί για άλογο γεννήθηκε κόρη από την συνεύρεσή της με τον Ποσειδώνα και επειδή ήταν λυπημένη για την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Προκλήθηκε έτσι μεγάλη ζημιά και αναστάτωση στην σοδειά και την παραγωγή καρπών αλλά και στους ανθρώπους που άρχισαν να πεθαίνουν από την πείνα. Ο θυμός της Δήμητρας πέρασε με την παρέμβαση του Δία.

Στην σπηλιά , σύμφωνα με τον Παυσανία, βρισκόταν το αρχικά ξύλινο άγαλμα το οποίο οι φιγαλείς αφιέρωσαν στη θεά και το οποίο, αφού κάηκε, αντικατέστησαν έπειτα από δελφικό χρησμό με ένα ίδιο χάλκινο, έργο του γλύπτη Ονάτα. Το άγαλμα της θεάς είχε πολύ παράξενη , μυθική – συμβολική μορφή που υποδηλώνει την αρχική, υποχθόνια φύση της θεάς : είχε κεφαλή αλόγου από την οποία πρόβαλλαν φίδια και άλλα ζώα και ήταν ντυμένη με μακρύ μαύρο (εξ ου και η προσωνυμία της ) χιτώνα. Κρατούσε στο ένα χέρι δελφίνι και στο άλλο περιστέρι . Γύρω από τη σπηλιά υπήρχε άλσος και πηγή. Ο Παυσανίας επισκέφτηκε το ιερό σπήλαιο, δεν είδε όμως το άγαλμα της θεάς διότι σύμφωνα με τα λεγόμενα των σύγχρονών του φιγαλέων είχε καταστραφεί από την κατάπτωση κοματιού βράχου από την οροφή του σπηλαίου.

 

ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΑΚΡΑΤΟΦΟΡΟΥ ΝΑΟΣ

Φιγάλεια

 Η προσωνυμία ‘Ακρατοφόρος’ για τον θεό του κρασιού πιθανόν προέκυψε επειδή κατά τους εορτασμούς προς τιμήν του οι Φιγαλείς χρησιμοποιούσαν αγγεία τα οποία έβαζαν άκρατο οίνο, δηλαδή οίνο χωρίς νερό. Το κάτω μέρος του λατρευτικού αγάλματος του Διονύσου δεν ήταν ορατό, διότι το κάλυπταν φύλλα δάφνης και κισσός. Το πάνω μέρος ήταν στιλβωμένο με κιννάβαρι.

 

ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΝΑΟΣ

Βάσσες Φιγαλίας

Στη θέση ‘Βάσσες’, που σημαίνει μικρή κοιλάδα μέσα στα βράχια (βάσσα ή βήσσα), του όρους Κωτίλιο βρίσκεται ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα, στον οποίο ο Παυσανίας απονέμει την β’ θέση σε κάλλος έπειτα από τον ναό της Τεγέας. Ονομάστηκε επικούριος είτε επειδή συνέδραμε τους κατοίκους σε λοιμό, όπως αναφέρει ο Παυσανίας κυρίως όμως επειδή προσέφερε την επικουρία του , την βοήθειά του δηλαδή σε πολεμική αναμέτρηση των φιγαλέων με του Λακεδαιμόνιους. Το επίθετο ‘επικούριος’ πρέπει να το έλαβε μετά το 420 π.Χ.

 Ο ναός κτίστηκε από κατοίκους της Φιγαλίας το 420 π.Χ. πάνω σε παλιότερο αρχαϊκό ναό. Και τους δυο ναούς τους αφιέρωσαν στον Απόλλωνα σε ένδειξη ευγνωμοσύνης. Η πρώτη ανασκαφή έγινε από αρχαιόφιλους στα 1812. Ο άρτια διατηρημένος δωρικός ναός, έργο του αρχιτέκτονα Ικτίνου στον οποίο διασώθηκε το αρχαιότερο κορινθιακό κιονόκρανο, έχει προσανατολισμό από βορρά προς νότο, και έφερε μαρμάρινη, ανάγλυφη ζωφόρο με παράσταση αμαζονομαχίας και κενταυρομαχίας. Τα γλυπτά αυτά έπειτα από παράνομη εξαγωγή βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.

 Εδώ και μερικά χρόνια είναι σε εξέλιξη το έργο της αναστήλωση από την Επιτροπή Επικουρίου Απόλλωνος στο πλαίσιο του οποίου ο ναός για να προστατευτεί από την διάβρωση, έχει στεγαστεί ολόκληρος με μεγάλο στέγαστρο.

 

ΕΥΡΥΝΟΜΗΣ ΝΑΟΣ
 

Φιγάλεια

 Η Ευρυνόμη σύμφωνα με τον πελασγικό μύθο ήταν μία από τις παλαιότερες θεές η οποία προέκυψε από το πρωταρχικό Xάος. Eκείνη διαχώρισε τον ουρανό από τη θάλασσα κι έπλασε από το Bόρειο Άνεμο το σύζυγό της Oφίωνα με μορφή φιδιού. H Eυρυνόμη έφερε στον κόσμο ένα Aβγό, το οποίο χωρίστηκε στη μέση δημιουργώντας τον ήλιο, τη σελήνη, τα άστρα, τα βουνά, τα ποτάμια και τα ζωντανά πλάσματα. Tο ζευγάρι κυριάρχησε στον Όλυμπο μέχρι τη στιγμή που η Eυρυνόμη γκρέμισε τον Oφίωνα στα βάθη της γης και δημιούργησε τους Tιτάνες και τις Tιτανίδες και τον Πελασγό, τον πρώτο άνθρωπο, που προήλθε από τη γη της Aρκαδίας. Όταν κυριάρχησαν ο Kρόνος και η Pέα, η Eυρυνόμη αποσύρθηκε στη θάλασσα, όπου εκεί μαζί με τη Θέτιδα υποδέχτηκε τον Ήφαιστο όταν εκείνος εκδιώχθηκε από τον Όλυμπο.

 Mετά την επικράτηση των Oλύμπιων θεών παρουσιάζεται σαν κόρη του Ωκεανού και της Tηθύος. Mαζί με το Δία γέννησε τις Xάριτες (Aγλαΐα, Eυφροσύνη, Θάλεια).

 Ο Παυσανίας τοποθετεί το ιερό στο σημείο της συμβολής ενός παραποτάμου (Λύμαξ) με την Νέδα, σε μέρος αρκετά δυσπρόσιτο. Υπήρχε η άποψη ότι Ευρυνόμη ήταν μια από τις προσωνυμίες της Άρτεμης. Το ιερό της Ευρυνόμης, το οποίο περιβαλλόταν από πολλά και πυκνά κυπαρίσσια, λειτουργούσε μια ορισμένη μέρα κάθε χρόνο και τότε μόνο γίνονταν οι θυσίες από τους πιστούς. Ο Παυσανίας δεν έτυχε να βρεθεί στη Φιγάλεια την ημέρα της γιορτής της θεάς, οπότε δεν μπόρεσε να δει το άγαλμα της και να μας δώσει την περιγραφή του. Του είχαν όμως περιγράψει την ξύλινη λατρευτική εικόνα της θεάς που είχε τη μορφή γυναίκας ως τους γλουτούς ενώ το κάτω μέρος είχε τη μορφή ψαριού. Έτσι δικαιώνονταν αυτοί που υποστήριζαν ότι είναι κόρη του Ωκεανού. Ο Παπαχατζής αναφέρει πως η Ευρυνόμη ήταν ίσως δαιμονική ύπαρξη του κάτω κόσμου. Γι' αυτό απέφευγαν τις ιεροπραξίες οι οποίες γίνονταν μόνο μια φορά τον χρόνο , ενώ είχαν δέσει το ξόανό της με χρυσές αλυσίδες, όπως μας παραδίδει ο Παυσανίας. Η σύγχυση της Ευρυνόμης με την Άρτεμη ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι και η τελευταία ήταν αρκετά σκληρή και ορισμένες φορές τιμωρούσε και με θάνατο (παιδιά της Νιόβης).

Δήλωση Προστασίας Δεδομένων Powered by SingularLogic